سیستم های گرمایشی در مرغداری ها

سیستم های گرمایشی در مرغداری ها : از زمان شکل گیری صنعت مرغداری، همواره دغدغه تأمین گرما برای جوجه ها به خصوص در دو هفته ی اول بعد از تفریخ از تخم وجود داشته است. یک سیستم گرمایشی مناسب باید به خوبی از عهده ی گرم کردن جوجه ها برآید و از نظر اقتصادی نیز به صرفه باشد.

در مجموع یک سیستم گرمایشی خوب، باید برای تامین حرارت مورد نیاز توان کافی داشته باشد; از نظر هزینه های اولیه و منبع انرژی مصرفی مقرون به صرفه باشد; کنترل، رسیدگی و سرویس آن ساده باشد و استانداردهای ایمنی لازم را برای کارکنان و جوجه ها داشته باشد.
گرمای مورد نیاز یک سالن مرغداری به دو روش، از طریق سیستمهای گرمایشی مرکزی و یا استفاده از سیستم های گرمایشی موضعی یا غیرمرکزی تأمین میشود. سیستم های گرمایشی مرکزی، عمدتاً برای گرم کردن تمامی فضای سالن مرغداری به کار میروند و میتوان از آنها در مناطقی که دمای هوا معتدل و یا گرم است، حتی در روزهای ابتدایی دورهی پرورش، برای تأمین حرارت مورد نیاز جوجه ها استفاده نمود. عموماً استفاده از این روش در مناطقی که سردسیر هستند
مقرون به صرفه نیست و به نوعی اتلاف انرژی محسوب میشود. روش دیگر استفاده از سیستمهای گرمایشی موضعی است.

از این روش عمدتاً در دو هفته ی اول دوران پرورش جوجه ها برای تأمین دمای مورد نیازشان استفاده میشود. از سیستمهای گرمایش مرکزی و موضعی میتوان به طور همزمان و تلفیقی استفاده نمود.

 

انواع سیستم های گرمایشی:

 

سیستم گرمایش موضعی

معروفترین آنها مادر مصنوعی با سوخت فسیلی میباشد. اجزای مادر مصنوعی به طور کلی شامل چترمادرمصنوعی، منبع تولید حرارت از سوخت و قلاب آویز یا چهارچوب میباشد. مادرهای مصنوعی یا به صورت آویز از سقف در سالن جای میگیرند و یا در روی یک چهارپایه بر روی بستر قرار گرفته و یا در انواع لوله های آب داغ، در نزدیکی کف و UV بستر قرار دارند. مادرهای مصنوعی بر اساس نوع سوخت مصرفی به انواع مادرهای گاز سوز، برقی، گازوئیل سوز، با لامپ مادر مصنوعی با استفاده از لوله های محتوی آب گرم در نزدیکی کف سالن تقسیم میشوند. چتر مادر مصنوعی به منزله ی یک صفحه تابشی عمل مینماید و گرمای تولیدی را به سمت جوجه و بستر هدایت میکند. در حقیقت چتر مادر مصنوعی کار متمرکز کردن حرارت به روی جوجه را برعهده دارد.
انتخاب یک مادر مصنوعی مناسب بر اساس سوخت مصرفی رایج در منطقه، هزینه های نگهداری، میزان ایمنی و سلامت، نوع سالن مرغداری، تهویه، ضریب عایق حرارتی مصالح به کار رفته در ساخت سالن و آشنایی مرغدار با انواع مختلف مادر مصنوعی صورت میپذیرد.

 

 

سیستم گرمایش کل سالن

در این روش تمام سالن گرم میشود. این کار هزینه بر است و سوخت بیشتری صرف گرم نمودن فضای خالی میشود. سیستم های گرمایشی معمولا در داخل سالن نصب میشوند و یا هوای گرم به بوسیله ی هواکش دمنده وکانال به داخل سالن میرسد.
انرژی مورد نیاز این وسایل گرمازا از طریق گاز، گازوئیل، مازوت، نفت و برق تأمین میگردد. از جمله این سیستم ها که گرما را در کل سالن فراهم میکنند میتوان به چهارشاخ، هیتر کورهای و کابینتی، هیترهای موشکی و هیترهای تابشی نام برد.

گرمکننده چهارشاخ

در کشور مان در مرغداریهای سنتی و نیمه سنتی از مادرهای مصنوعی گازی یا گازوئیلی قدیمی که به چهارشاخ معروفاند، استفاده میشود. ساختار اصلی آنها در واقع منبع حرارتی است که توسط چهارپایه بر روی کف سالن قرار میگیرد. بعضا از این گونه مادرهای مصنوعی برای گرمایش کل سالن و یا به عبارتی به عنوان سیستم گرمایش مرکزی نیز استفاده میشود که البته توزیع گرمای خوبی در کل سالن نخواهند داشت. از معایب این سیستم گرمایشی میتوان به احتمال ایجاد جرقه و آتشسوزی در سالن، استفاده از اکسیژن سالن برای سوخت و بالابردن شانس ابتلای گله به عوارض ناشی از هیپوکسی، عدم امکان کنترل اتوماتیک دما در سالن و نیاز به صرف وقت و رسیدگی مداوم از سوی مرغدار یا کارگر، عدم توزیع یکنواخت گرما در سالن ، بازده پائین تبدیل سوخت به حرارت و اتلاف انرژی بسیار زیاد، کارا نبودن در سیستم تهویه ی تونلی و خاموش شدن مکرر و رها شدن گازهای سمی حاصل از سوخت در سالن در صورت عدم تعبیهی دودکش برای
دستگاه، اشاره نمود.

پیشنهادی:  سیستم گرمایش تابشی فضاهای باز

از مزایای استفاده از این سیستم، پائین بودن هزینه ی اولیه ، هزینه ی نگهداری کم و در دسترس بودن منبع انرژی مورد استفاده است. امروزه با آشنایی هر چه بیشتر قشر مرغدار با معایب استفاده از چهارشاخ، استفاده از این سیستم کمتر شده و در حال حاضر اکثر مرغداران از سیستم های با کارایی بالا و ایمن تر استفاده میکنند.

 

 

هیتر کورهای

هیترهای کورهای از مشعل، دیگ فلزی، شبکهای از لوله های موازی، فن پرقدرت، ترموستات و تابلوی برق تشکیل شدهاند. حرارت ناشی از سوختن گاز یا گازوئیل این دستگاه، هوای ورودی را گرم نموده و با فشار یک فن پرقدرت این هوای گرم شده به داخل سالن هدایت میشود. هوای گرم با عمل چرخش در سالن حرارت را به نقاط مختلف سالن انتقال میدهد. این دستگاه در سیستم های تهویه تونلی کاربرد زیادی دارد. محفظه ی احتراق از لوله های هوای گرم جداست، لذا گاز حاصل از احتراق در کوره ی این وسایل وارد سالن نمیشود. به طور معمول کابینت و محفظه ی احتراق این دستگاه ها در پیش سالن و یا بیرون از سالن قرار داده میشود و بنابراین از اکسیژن سالن برای اشتعال استفاده نمیشود. البته کابینت را در برخی از مرغداریها در خود سالن قرار میدهند که این کار توصیه نمیشود. بیشتر مرغداری های کشور از این نوع هیتراستفاده میکنند. برخی از این هیترها مشعل های دوگانه سوز دارند و قدرت گرمادهی مختلف دارندکه به ۵۰ تا بیش از ۷۰۰ هزار کیلوکالری در ساعت می رسد.

 

 

هیتر موشکی

هیترهای موشکی یا جت مسترها انواع دیگری از دستگاههای گرماساز هستند که از آنها در سالن مرغداری ها استفاده میگردد.ساختار آنها به شکل استوانه است که معمولا از سقف آویزان میگردند و با قدرت و توان مختلف در بازار موجود میباشند. از نظر نوع مصرف سوخت انواع نفت سوز، گازسوز و گازوئیل سوز آنها موجود است. از جمله مزایای آنها دارا بودن سنسورهای حرارتی برای روشن و خاموش شدن اتوماتیک دستگاه بدون نیاز به کارگر است. قدرت پرتاب هوا در این سیستم به وسیله ی هواده های برقی (فن آکسیال یا سانتریفیوژی) به خوبی تأمین میگردد و هوای گرم را ۴۰ تا ۵۰ متر در طول سالن پرتاب میکنند. هیترهای موشکی در دو نوع اگزوزدار و فاقد اگزوز عرضه میشوند که اکیدأ استفاده از انواع اگزوز دار آن توصیه میشود. زیرا گازهای سمی حاصل از سوخت را از طریق لوله ی اگزوز به بیرون از سالن انتقال میدهند. ضمنأ باید توجه نمود این دستگاه باید دارای لول های برای تأمین اکسیژن مورد نیاز برای اشتعال از بیرون مرغداری باشد. درگذشته که این لوله ی مجزا در نظر گرفته نشده بود، بعضاً مشکل آسیت و مشکلات دیگر در ارتباط با کمبود اکسیژن هوای داخل سالن و هایپوکسی پرندگان بروز مینمود. برخی مدل های قابل حمل یا پرتابل باکدار از این سیستم نیز در بازار موجود است که از آنها میتوان برای گرم نمودن قسمتهای انتهایی سالن و نقاط کوری که دمایشان پائینتر از سایر نقاط سالن میماند، به طور موضعی استفاده نمود.

پیشنهادی:  انواع سیستم های گرمایش تابشی (بخاری تابشی)

 

 

سیستم گرمایش از کف

این سیستم ها در ابتدا برای گرم نمودن منازل و ساختمان ها برای مصارف انسانی طراحی گردید. استفاده از این سیستم در صنعت طیور جای بحث دارد. طیور به خصوص در سنین پائین بیشتر گرمای بدن خود را از طریق کلیه ها و ریه ها در پشت بدن قرار دارند با محیط تبادل میکنند. در طبیعت نیز مرغ مادر گرمای بدنش را به پشت جوجه های خود انتقال میدهد و شاید به همین دلیل تأمین گرما از کف برای جوجه های جوان کاری چندان منطقی نباشد ضمن اینکه در صورت گرمای زیاد از کف مشکلات ناشی از تبخیر زیاد از بستر نظیر بستر خشک، رطوبت زیاد هوای سالن و مشکلات مربوط به کف پای پرندگان میتواند بروز پیدا کند. از طرفی هزینه ی ساخت و نگهداری این سیستم زیاد میباشد و در صورت بروز مشکل در حین پرورش، مشکلات نشت یابی و غیره را در برخواهد داشت.

 

 

سیستم های تابشی

این سیستم ها به جای گرم کردن و جابه جا کردن هوای گرم، گرما را مستقیم به بدن پرنده میتابانند. سیستم های تابشی لوله ای در دهه های اخیر ابداع شده اند و علاوه بر سالن های مرغداری در ورزشگاه ها، پایانه ها و مراکز خرید در مناطق سردسیر کاربرد دارند. این سیستم ها به دلیل اینکه از یک مدار بسته جهت سوخت گاز در داخل خود بهره میبرند دارای مزایای بسیاری هستند. در این گرماسازها حرارت ناشی از سوخت گاز در داخل یک لوله با آلیاژ مخصوص حرکت میکند و سبب داغ شدن سرتاسری لوله میگردد. اشعه ی مادون قرمز به وسیله ی فلزخاصی که در ساخت لوله های این دستگاه ها به کار رفته تولید و توسط صفحه ی انعکاس دهندهای که در بالای لوله ها تعبیه میشود به کف تابانده میشود. این سیستم حرارت بسیار سالم است و بهترین توزیع و پخش گرما را از بالا به پشت جوجه ها خواهد داشت. این سیستم هم اکنون در اکثر کشورهای پیشرفته و سردسیر دنیا نظیر کانادا و روسیه جهت گرمایش سالن های مرغداری مورد اقبال قرار گرفته و در سطح وسیعی جایگزین سیستم های گرماساز پیشین شده است. مقالات علمی نشان داده است که استفاده از این سیستم ها در مقایسه با منابع
گرمایشی دیگر سبب کاهش ضریب تبدیل و افزایش سرعت رشد در ماکیان گوشتی میگردد. علاوه بر این، استفاده از این سیستم ها به جهت صرف انرژی کمتر سبب صرفه جویی در هزینه ها به میزان بسیار زیاد میشوند.